Deze maand explodeerde een meteoor met een kracht van 800 keer de Hiroshima-atoombom boven de Atlantische Oceaan

De NASA maakte bekend dat op 6 februari een meteoor boven het zuiden van de Atlantische Oceaan in de atmosfeer verbrandde en daarbij een energie vrijkwam van 12.000 ton TNT, ongeveer 800 maal de energie van de Hiroshima-atoombom. Volgens de NASA, die zich baseerde op gegevens van de Amerikaanse overheid, had de meteoor een snelheid van ruim 15,5 km per seconde, een diameter van ongeveer 7 meter en verbrandde hij op ongeveer 31 km hoogte. Hoe groot is het gevaar van meteoren voor de aarde eigenlijk?

Permanente meteorenregen op aarde
Dagelijks belanden tot 90 ton aan meteoren in de atmosfeer van de aarde. Soms zijn deze als vallende sterren te zien, maar de meeste verdwijnen onopgemerkt, zelfs de grotere. De meteoor van Tsjeljabinsk in Rusland in 2013 was een tamelijk grote (circa 15 meter doorsnede); bij de verbranding kwam een energie van 45.000 ton TNT vrij. In de stad Tsjeljabinsk vielen er toen 1.200 gewonden, met name door brekend glas. De meteoor van 6 februari dit jaar had echter ook boven bevolkt gebied nauwelijks schade aangericht.


De ontploffing van een meteoor bij Tsjeljabinsk in 2013 – video NASA.


Wat vliegt er allemaal rond?
Asteroïde
(ook: planetoïde) Stuk materie dat zich in een baan om de zon beweegt, soms groot (1000 km doorsnede), maar vaak veel kleiner.
Komeet
Hemellichaam dat in een ellipsvormige baan om een ster cirkelt en bestaat uit ijs, gas of stof. Als een komeet in de buurt van een ster komt ontstaat een komeetstaart.
Meteoroïde
Een stuk stof, ijs of steen dat door de ruimte zweeft, soms een afgebroken stukje planeet.
Meteoor
Een ‘vallende ster’, een lichtspoor dat ontstaat als een meteoroïde met een enorme snelheid (vele km/sec.) in de atmosfeer van de aarde komt.
Meteoriet
Een meteoor die niet geheel verbrand in de atmosfeer van de aarde en waarvan het restant het aardoppervlak haalt.

Preventieplan van de NASA tegen asteroïden

Echt gevaarlijk wordt het als een meteoor een grootte heeft van 20 – 50 meter, dan ontstaat een ontploffing met een effect dat vergelijkbaar is met een atoombom. Dit is voor het laatst in 1908 in Toengoeska in Siberië gebeurd, waarbij een meteoor op ongeveer 8 km hoogte ontplofte boven onbewoond gebied. Over een oppervlakte van 2000 km2 waren alle bomen op grondhoogte afgebroken. De gevolgen boven bewoond gebied van een dergelijke meteoor zouden rampzalig zijn geweest.

Het Amerikaanse ruimtevaart-agentschap NASA heeft een speciale instelling opgezet om preventief tegen het gevaar van meteoren op te treden, het Planetary Defence Coordination Office (PDCO). Doelstelling van het PDCO is een coördinerende rol te spelen in de verdediging tegen inslagen van meteorieten, waarbij gedacht moet worden aan het in kaart brengen van asteroïden die mogelijk in de buurt van de aarde kunnen komen en het ontwikkelen van technieken om de baan van zo’n asteroïde te veranderen en het gevaar voor de aarde zo af te wenden.

Alhoewel het budget van dit bureau de afgelopen vijf jaar vertienvoudigd is (van $ 4 mln naar $ 40 mln) schat de NASA in dat tot nu toe slechts 10% van de asteroïden van meer dan 140 meter diameter in kaart zijn gebracht. Nauwelijks geruststellend eigenlijk.

Kan men asteroïden van baan doen veranderen?
Het PDCO zal gaan samenwerken met andere ruimte-organisaties en wetenschappers die zich bezig houden met het in kaart brengen van potentieel gevaarlijke asteroïden. Eén zo’n project is de Asteroid Impact Mission van het European Space Agency (ESA), dat een test wil uitvoeren met de asteroïde Didymos en diens maan in 2022. Kort samengevat wil men met dat onderzoek vaststellen wat de gevolgen zijn van de impact van een satelliet met de maan van Didymos, zowel met betrekking tot het oppervlak van die maan, maar vooral ook of door de impact de baan van de maan beïnvloed wordt.

Hierdoor zal men kennis opdoen of het mogelijk is om voor de aarde potentieel gevaarlijke asteroïden van baan te kunnen veranderen of uit elkaar kan laten spatten in kleinere, voor de aarde ongevaarlijke delen. Het gaat allemaal niet snel, maar bedenk dat de laatste inslag van een meteoriet, die het einde van de dinosauriërs inleidde, circa 65 miljoen jaar geleden was. De angst voor een meteorietinslag is dus niet echt een goede reden om u vannacht uit uw slaap te laten houden.

Bronnen: NASA, ESA, Wired, Slate.

 

Spring naar de toolbar